Ialma (Just like a galician)

> ialma - dance like a galician

Ialma é un grupo de música, de raíces étnicas galegas, establecido en Bruxelas. Unha das súas intérpretes, Verónica Codesal foi a primeira en levar xunto co grupo Urban Trad unha representación galega ao Festival de Eurovisión,  na súa edición de 2003. Urban Trad, que representou á televisión belga, conseguiu 167 puntos, e quedou na segunda praza por detrás de Turquía. Foi membro activa da Plataforma Nunca Máis en Bruxelas. Os inicios do grupo IALMA foron como grupo de pandereteiras.

Os camiños que levan a Santiago son largos e mesturan ás xentes e paisaxes europeas. Pero para os numerosos galegos que, dende os anos 20, deixaron a súa terra, a peregrinación esperada é aquela que lles fai voltar á cultura, ás súas raíces, a esa identidade que fai que un pobo teña algo que compartir.

¿Cómo chegar a esa cultura cando se está lonxe, cando se xunta coa nostalxia?:

> IALMA - Voltar - YouTube   (Paragoxe: bailar(e)/mau(e)/acordeón(he)/un(he) /...)

En Bruxelas, cinco rapazas galegas, fillas de emigrantes, construiron, pouco a pouco, un repertorio de cancións e de danzas que levan o selo das súas orixes, pero adaptado á necesidade de trasmitir unha nova realidade, a de mulleres comprometidas con varias culturas, varias linguas. Esas cinco rapazas son Ialma.

IALMA ao vivo na presentación do seu álbum Simbiose en Bruxelas

(Plurilingüísmo: minuto 3.08)

Escoitar > Simbiose (2011) | Ialma | Verónica Codesal | Simbiose | música celta | Galicia | worldmusic
 (Boa ocasión para repasar o fenómeno fonético > Epéntese (i)alma / (i)auga)

Colin ten unha pita que pon cada mañá
Colin ten unha pita que pon cada mañá
ela que fixo a posta no palleiro do Adrán.
Adrán colleu o engazo, deulle un moquetón
Adrán colleu o engazo, deulle un moquetón
e cociñou o guiso pra festa do patrón.
Na (i)auga, tamén no río e do mar na ribeira
auga, tamén no río, liña da volanteira.

Todos os da parroquia foron molla-lo pan
Todos os da parroquia foron molla-lo pan
tamén o señor cura, el(e) meteu a man.
Na (i)auga, tamén no río e do mar na ribeira
auga, tamén no río, liña da volanteira.
Auga, tamén no río e do mar na ribeira
auga, tamén no río, liña da volanteira.

 O mollo estaba tan rico, todo el(e) se pringou
O mollo estaba tan rico, todo el(e) se pringou
dedos, peito e bandullo, ren de limpo lle quedou.
Na (i)auga, tamén no río e do mar na ribeira
auga, tamén no río, liña da volanteira.
Auga, tamén no río e do mar na ribeira
auga, tamén no río, liña da volanteira.

 Fixo perder a misa a todos os parroquiáns
Fixo perder a misa a todos os parroquiáns
A todas as velliñas, tamén ós lacazáns.
Na (i)auga, tamén no río e do mar na ribeira
auga, tamén no río, liña da volanteira.
Auga, tamén no río e do mar na ribeira
auga, tamén no río, liña da volanteira.

 A toutes ces bonnes p’tites vieilles qui en ont tant de besoin
A toutes ces bonnes p’tites vieilles qui en ont tant de besoin
Ainsi finit l’histoire de la poule à Colin
Sur l’eau, sur la rivière, sur le bord de la mer
Sur l’eau, sur la rivière, sur le bord du vaisseau.
(.../...)

A Primavera, o Día Mundial da Poesía e o Día da Árbore chegan da man.

Aínda que se ten por costume o 21 de marzo como comezo da Primavera, hoxe, día vinte, ás 5,14 horas rematou o Inverno. Cando os dous polos da Terra se encontran a igual distancia do Sol, fenómeno astronómico que ocorre dúas veces ao ano, cae a luz solar por igual en ámbolos dous hemisferios. Dá así comezo o equinocio de Primavera, estación na que o tempo é máis cálido e os días medran até o solsticio do Verán, na noite de San Xoán.

Neste día no que abrolla nova vida e as plantas botan flores e gromos, hai outra gran protagonista: a árbore. O Día Forestal Mundial ou Día das Árbores conta cunha fonda tradición: dende comezos do século pasado, celébrase con actos lúdicos e didácticos, moitos deles promovidos por centros de ensino, organismos ou concellos, coa intención de impulsar a protección e coidado das árbores.

E un día tan especial coma este tamén foi o escollido pola UNESCO, no ano 2000, para celebrar o Día Mundial da Poesía: diversa e poliédrica, a poesía leva en sí a imaxe do presente; nunca se petrifica, nunca se fai vella: é un ámbito no que as relacións co mundo e cos sentidos, coas culturas e coas linguas, se formulan unha e outra vez, con palabras renovadas. É preciso recoñecer a índole singular desta arte da palabra, que non está precisamente feita de verbas nídias e fácilmente comprensibles. Nela, o traballo do idioma destaca en tanto que produce formas novidosas e inéditas, que nada deben aos códigos lingüísticos habituais.

Para celebrar esta data, nada mellor ca ler (e sentir) estes poemas de

MANUEL MARÍA, poeta chairego que tanto gustaba

da paisaxe, das árbores e da arte da palabra.

  I

Un poema é un ser vivo que anda,

respira, soña, chora, salouca,

ama, berra, centila e escurece,

cala, aborrece a mentira,

sente odio e ternura, desángrase,

fala de intimidade a intimidade

coas cousas e coa xente, suxire

mundos posibles e imposibles,

suda, cansa, sofre sede e fame,

adoece, agoniza. E nunca morre.

II

Quero ter a palabra máis sincera,

a palabra máis nobre e trascendente

que sexa, ao mesmo tempo, frol, semente,

Inverno, Verán, Outono e Primavera.

Quero a palabra pura, recendente,

fermosísima, nidia, verdadeira

que teña o ritmo varil da muiñeira

e a claridade da auga trasparente.

Quero a palabra certa cara á vida,

a palabra que fere, que aloumiña

e vai pra ave, pra nube, pra canción.

Quero a palabra núa, alporecida

e, ao mesmo tempo, lene, solermiña

que é sal nos beizos e luz no corazón.

III

Cervo, flor dun soño, tremor
emocionado da terra
cando se prepara alborazada
para recebir á primavera,
tépedo vento milagreiro
que cruzas e iluminas
á floresta, lóstrego
que deixas nos nosos ollos
a sorpresa, a camelia gris,
pura e branca da nostalxia.

Cervo feito de luz, orballo,
claridade de alba, símbolo
do meu perfecto amor maduro
de anceios, de soños e de sedes:
gallopa novamente ó meu
cansado corazón esgarecido
para que poida sentir
unha vez máis, só unha vez,
á xuventude
florecendo de novo no meu sangue.

IV

Agromou a folla. Naceu

para ollar con asombro

ao universo e para

clarificar á Primavera.

Escoitou a música

enfebrecida e delicada

dos paxaros. Tremeu

de desexo e de paixón

cos agarimos mainos

e sutís da brisa

recendente e invisíbel.

Contemplou enviso

a máxica floración

de todo canto existe.

Deuse ao estío.

Ao chegar o Outono

desprendeuse da árbore

que a ataba e, sen máis,

botouse mundo adiante.

Facer poesía non é tan difícil. (Preme aquí > Construir poesia)

Risoterapia: "RECORTES - 2012"

A RISA axuda a ter unha mellor calidade de vida, sendo recomendable rir durante un minuto tres veces ao día. O sentido do humor ten moitas calidades: axúdanos a ser tolerantes; desenvolve a nosa personalidade; proporciónanos a capacidade de rirnos de nós mesmos e da vida. É un símbolo inequívoco da intelixencia humana. Na nosa aprendizaxe é imprescindible; en sociedade, necesaria; no día a día, reconfortante; no medo, aliviadora... 
A risa é propia das persoas, privilexio da raza humana. (E a IRONÍA tamén ...)

Risa, riso, sorriso: Acción de rir.
Ironía/ retranca: Habilidade para falar con segundas intencións, en especial cando se procura unha gracia intencionada no que se di.

Sentido do humor: Capacidade para aceptar o lado alegre das cousas e comprender as bromas dos demais.

O humor galego ten semellanzas ao doutros pobos dominados. A retranca serviu de defensa ante as preguntas con respostas perigosas.

O humorismo, a reivindicación do noso idioma e a nosa cultura, o lirismo e o sentimento da paisaxe son características esenciais da literatura galega.

En Fene hai un Museo do Humor e n´A Coruña unha  Praza do Humor

O humor na literatura galega:
> A maxia e o humor en Álvaro Cunqueiro

> "O Humor que somos" (Celestino Fernández de la Vega. "O segredo do humor")
> Debuxos de Castelao
> Cantigas Medievais Galego-Portuguesas

Frases célebres:

"A raza humana posúe unha arma verdadeiramente eficaz: a risa".
" Debaixo do humorismo hai sempre unha grande dor; por iso no ceo non hai humoristas" (Cita-Limiar de Castelao en "Un ollo de vidro") Mark Twain (1835-1910. Escritor e periodista estadounidense)

"O home sofre tan terriblemente no mundo que se viu obrigado a inventar a risa".

Friedrich Nietzsche (1844-1900. Filósofo alemán)

10 anos sen CARLOS CASARES

 

Aos dez anos do seu pasamento, queda no recordo o sorriso ao que tanto nos tiña afeito.

Na lembranza do grande escritor Carlos Casares, e da Lei 3/1983, do 15 de xuño, de Normalización Lingüística, (á que tantas voltas se lle está a dar ultimamente), en cuxos debates e redacción participou activamente.

Hoxe, 9 de marzo, con "La" Voz de Galicia, e por só un euro máis (1€), podemos conseguir un libro con 59 dos seus mellores artigos  da columna que escribía diariamente no citado xornal (“Á marxe")


Carlos Casares (Ourense, 1941-Vigo, 9 de marzo de 2002) concibía a vida dende unha visión puramente narrativa. É dicir, todo era un conto. Cos seus personaxes, escenarios e desenlaces. Esta habilidade, propia do que antes se chamaba un escritor «de raza», foi a que lle permitiu converter o que ollaba e imaxinaba en literatura e decantar o resultado ata a súa máis pura esencia en libros inesquecibles como 'Vento ferido' ,'Ilustrísima' , 'Os escuros soños de Clío' ou Deus sentado nun sillón azul. Mesmo cando practicou o xénero do ensaio, fixoo dende ese «pensamento narrativo»: o cumio desa concepción fica representado nun País de Palabras, un conxunto de pezas arredor do feito literario que, grazas ao seu impecable estilo, (...)                                                                                            

Seguir lendo a entrada de Aida González, de 1ºB-Bac, no Blog ENDL do colexio Divina Pastora (Ourense) 
Ao final dunha conferencia que deu en Lugo, aló polo ano 1999, asinou libros ao alumnado e profesorado do noso IES. 
Gardámolos con moito agarimo, ao igual que lle acontece a Marina, do Blog CAMIÑO LONGO, da que saquei a idea para facer esta entrada.


Boa información sobre Casares en:

Revista Artes&Letras Galicia (10 anos sen Casares) 
Fala a viúva do escritor: «Carlos atendía máis á cultura galega que ao seu labor literario»
Suso de Toro." Son dez anos, custa lembrar" | Galicia | EL PAÍS
Fundación Carlos Casares
CAMIÑO LONGO: CARLOS CASARES.
O día que coñecín a Ánxel Fole
O último galeguista histórico
CAMIÑO LONGO: NO TREN DE CARLOS CASARES

8 de Marzo, "Día Internacional da Muller"

POR QUE O DÍA 8 DE MARZO ?

Segundo din, este día, do ano de 1857, as operarias téxtiles dunha fábrica de Nova Iorque entraron en folga, ocupando a fábrica, para reivindicaren a redución dun horario de máis de 16 horas para 10 horas. Estas operarias que, nas súas 16 horas, recibían menos dun terzo do salario dos homes, pecháranse na fábrica onde, entretanto, se declarara un incendio, e cerca de 130 mulleres morreron queimadas. En 1910 decidiuse, nunha conferencia internacional realizada en Dinamarca, en homenaxe a aquelas mulleres, comemorar o 8 de Marzo como "Dia Internacional da Muller".

Día indispensable para lembrar as conquistas de xénero.

Conquistas e recúos na construción da humanidade.

O que nos reserva o futuro ... ¡Incógnita!

Ligazóns de interese PARA SABER MÁIS, :

Día da Muller Traballadora (Galipedia)
Álbum de mulleres (culturagalega.org)
Mulleres que se fixeron pasar por homes (Vía TRAFEGANDO RONSEIS)

Henrique Monteagudo ingresa na RAG: "Facer país co idioma. Sentido da normalización lingüística".

O pasado 25 de febreiro de 2012 tivo lugar o acto de ingreso de Henrique Monteagudo como académico numerario da Real Academia Galega, no que leu o discurso

Facer país co idioma. Sentido da normalización lingüística.

Discurso completo en .pdf, a través do web do CDSG, premendo AQUÍ
discurso_rag_henrique_monteagudo.pdf

No discurso que Henrique Monteagudo elaborou para o seu acto de incorporación á RAG  argumentou con rigor que a normalización lingüística do galego non só non é incompatíbel coa liberdade lingüística dos falantes, senón que é condición imprescindíbel para o pleno exercicio desta. En xeral, a idea que estivo latente ao longo de todo o discurso foi a de que a actual crise do proceso (e tamén do concepto) de normalización lingüística está directamente relacionada coa crise do autogoberno, que é realmente o que hoxe está en cuestión. (Ctnl)

24 de febreiro: Día de Rosalía de Castro. Agasalla un libro en galego… e unha flor

Boa información deste 175 aniversario do nacemento de Rosalía en:

Carta Xeométrica: Rosalía de Castro: pioneira e profeta
TRAFEGANDO RONSEIS: Rosalía de Castro
http://www.cervantesvirtual.com/bib_autor/rosaliadecastro/
24 de febreiro. Día de Rosalía. 175 aniversario (AELG)
Prólogos de CANTARES GALLEGOS e FOLLAS NOVAS

O regalo dun bo libro, ademais de obsequio,

é un delicado eloxio.

 
Se Rosalía de Castro vivise, hoxe cumpriría 175 anos... Blog de MARLOU
Curiosidade: Rosalía ou Gala?

Como chove miudiño,
como miudiño chove;
como chove miudiño
pola banda de Laíño,
pola banda de Lestrove.

¡Como a triste branca nube
truba o sol que inquieto aluma,
cal o crube i o descrube,
pasa, torna, volve e sube,
enrisada branca pruma!

Xa, dempois, lonxe espallada
polos aires fuxitivos,
desteñida, sombrisada,
nos espazos desatada,
cae brillando en raios vivos.

Misteriosa regadeira
fino orballo no chan pousa
con feitiña curvadeira,
remollando na ribeira
frol por frol, chousa por chousa.

Semellando leve gasa
que sotil o vento move,
en frotantes ondas pasa
refrescando canto abrasa,
o que o sol ardente crobe.

Festa de Entroido no IES As Mercedes: noticia, crónica e reportaxe.

NOTICIA

O IES As Mercedes organizou unha festa de Entroido o venres 17 de febreiro, a partir das doce menos cuarto  da mañá. Houbo desfile de comparsas, concurso de disfraces,

recital de coplas e degustación de flores, orellas, filloas e postres de Entroido.

Tamén actuou unha banda de gaitas que fixo un ‘pasacorredores'.

CRÓNICA

O pasado venres, 17 de febreiro, toda a comunidade escolar do noso IES desfrutou da festa do Entroido que, promovida pola Dirección, comezou ás 11,45 horas. Unha banda de gaitas creada ao efecto, a iniciativa do departamento de Música, percorreu o Instituto a modo de "chamada" para as actividades lúdicas que tiveron lugar no Salón de Actos. Interpretáronse cantigas de Entroido, houbo bailes, e gran parte do alumnado, profesorado e persoal non docente, en comparsas e convenientemente disfrazados, fixéronnos rir moito a todos. No transcurso da xornada convidouse aos participantes a catar deliciosos produtos típicos de Entroido, parte deles elaborados "en directo" por profesores e persoal do centro, coa colaboración da ANPA. E aínda que hoxe toca enterrar a sardiña, ben podemos facer unha última homenaxe ás filloas que "zampamos" ese día: fariña, leite, ovos e auga; doces ou salgadas; feitas á pedra ou na tixola; para comer soas ou con azucre, mel, crema ou nata;

finas ou gordas, pero todas filloas, "que gordas, que delgadas, comemos enroladas".

REPORTAXE

E despois de agradecer á Dirección, departamentos e comunidade escolar en xeral, a promoción, colaboración e participación nestas actividades, facemos unha narración máis ampla e documentada do suceso (que para iso é unha reportaxe) cunha presentación

de fotos das persoas que interviron no festival, e algunhas das coplas recitadas

(unha de alumnos/as e outra de "profes")
 

E seguindo co repaso dos xéneros xornalísticos, agora virían os...

ARTIGOS DE OPINIÓN, COMENTARIOS, etc. 

(Opinións xa moi subxectivas, cunha visión particular dos feitos. Pois veñan!...)

Recursos sobre o Entroido en >

Entroido na Coordinadora Galega de ENDL

Entroido | Secretaría Xeral de Política Lingüística

Entroido - Galipedia Wikipedia en galego

http://www.culturagalega.org/noticia.php?id=20461&soportal=

Máis recursos sobre o Entroido

No Día dos namorados (14 de febreiro), dous poemas de amor.

Todas as cartas de amor son

ridículas.
..........................

Non serían cartas de amor

se non fosen ridículas.

............................

Tamén escribín no meu tempo cartas de amor,

como as demais, ridículas.

...............................

As cartas de amor, se hai amor,

teñen que ser ridículas.

..............................

Pero á fin e ao cabo,

só as criaturas que nunca escribiron cartas de amor

si que son ridículas.

...........................

Quen me dera no tempo en que escribía,

sen decatarme, cartas de amor

ridículas!
.............................

A verdade é que hoxe os meus recordos

desas cartas de amor, si que son

ridículos.

(Todas as palabras esdrúxulas,

como os sentimentos esdrúxulos,

son, naturalmente, ridículas)

Tradución ao galego normativo (grande atrevemento, por certo) do poema de amor máis coñecido do escritor portugués Fernando Pessoa "Todas as cartas de amor são ridículas"

Poema de amor de Celso Emilio Ferreiro á súa muller (Moraima)
    
Cando quero vivir

digo Moraima.

Digo Moraima

cando semento a esperanza.

Digo Moraima

e ponse azul a alba.

Cando quero soñar

digo Moraima.

Digo Moraima

cando a noite é pechada.

Digo Moraima

e ponse a luz en marcha.

Cando quero chorar

digo Moraima.

Digo Moraima

cando a anguria me abafa.

Digo Moraima

e ponse a mar en calma.

Cando quero sorrir

digo Moraima.

Digo Moraima

cando a mañá é clara.

Digo Moraima

e ponse a tarde mansa.

Cando quero morrer

non digo nada.

E mátame o silencio

de non dicir Moraima.

Celso Emilio Ferreiro, "Xaneiro 1972, II" en Onde o mundo se chama Celanova (1975)

Para escoitalo, premer no "play"

E despois da ESO, qué? + PCPI

E despois da eso qué from Roberto Barrral

Proyecto curricular pcpip 2008 09 from guestb264d8

No remate do ano de Cunqueiro (1911/2011), máis Cunqueiro, sempre.

30 de xaneiro. Día escolar pola PAZ: “A poesía é unha arma cargada de futuro” (Gabriel Celaya)

XOGO RUÍN

Luís Pimentel  (Lugo 1895-1958) Versos do poemario "Sombra do aire na herba"

Aquel neno

pincháballes os ollos

aos paxaros;

e gustáballe ver saír

esa gotiña

de aire e de luz,

ese rocío limpo

de mañanciñas frescas.

..........................................

Logo, botábaos

a voar

e ríase de velos

topar contra o valado

da súa casa,

con un ruido moi triste.

.........................................

Creceu e foi de aquiles.

XOGA POLA PAZ: http://www.edu.xunta.es/espazoAbalar/sites/espazoAbalar/files/datos/1292832911/contido/exemplos/paz.html

UN VÍDEO POLA PAZ:

Da película "O gran ditador", de Charlie Chaplin >

Versión orixinal, subtitulada en portugués  >  AQUÍ

UN DEBUXO POLA PAZ

A derradeira lección do mestre (CASTELAO)

GANDHI  > Como educar para a paz e a non-violencia

“Ollo por ollo e o mundo acabará cego”

A Comunicación Literaria e a Literatura Galega (ESO-BAC)

Open publication - Free publishing - More comunicacin

Vocabularios corrixidos dos temas 1,2,3,4 e 5 (2º ESO)

Open publication - Free publishing - More lingua galega

Feitos por Miguel Pin Veiga (2º ESO-AE)

Isaac Díaz Pardo (In memoriam)

View more presentations from mariacasares2007

Isaac Díaz Pardo, unha homenaxe en imaxes

Video en YouTube "Lembrando a Isaac" http://youtu.be/SVS4YYW1xyA

     O intelectual, conservador-libertario, e referente do galeguismo histórico, Isaac Díaz Pardo (Compostela, 1920), finou o 5 de xaneiro no Hospital San Rafael d´A Coruña, logo de pasar varios días hospitalizado a causa dunha pneumonía. Fillo do pintor Camilo Díaz Baliño, o seu pai foi asasinado nos primeiros momentos da Guerra civil española, feito que o marcou fondamente.
     Despois da guerra cursou estudos na Escola de Belas Artes de San Fernando. A partir de aí, comezou a súa participación pública en diversas iniciativas. En 1941 participou na primeira experiencia española sobre deseño industrial, e en 1942 fixo unha viaxe de estudos en Italia. Pasou logo a ter unha praza de profesor na Escola Superior de Belas Artes de San Jordi de Barcelona e comezou as exposicións en España e no estranxeiro (Europa e América). Abandonou despois as artes plásticas, pasando á cerámica e fundando con outros socios a fábrica de Cerámicas do Castro no Castro de Samoedo (Sada), o que repite na Arxentina, onde construíu xunto con outros destacados galeguistas o Laboratorio de Formas, precursor doutras actividades de desenvolvemento como as levadas a cabo na Cerámica de Sargadelos, o Museo Carlos Maside, a editorial Edicións do Castro, o Seminario de Estudos Galegos, etc. Como escritor de ensaio e crítica, destacan os seus libros Xente do meu Rueiro, O ángulo de pedra, Galicia Hoy (xunto con Luis Seoane), Paco Pixiñas (con Celso Emilio Ferreiro), El Marqués de Sargadelos, etc, ademais de abondosos artigos en prensa. Recibiu diversas distincións e recoñecementos, coma o Pedrón de Ouro (1976), a Medalla de Ouro e Fillo Predilecto da cidade de Santiago de Compostela (1988) ou a Medalla de Ouro de Galicia e a Medalla ao Traballo en 2007. No ano 2009 foi designado Chairego de Honra pola Irmandade Manuel María.

Recuperamos un artigo de opinión de ISAAC DÍAZ PARDO, na columna
“Crónicas inconformistas”. (Voz de Galicia do luns, 1 de decembro de 2008)

"A MAN INVISIBLE"  http://www.lavozdegalicia.es/opinion/2008/12/01/0003_7359328.htm